Śmietanki to bardzo mała, właściwie mikroskopijna część wsi (przysiółek lub kolonia) w gminie Winnica, powiat pułtuski, województwo mazowieckie. Nie jest samodzielną wsią ani sołectwem – to jedna z tych ukrytych „końcówek” na mapie, często traktowana jako odległa odnoga którejś z większych wsi w okolicy (najczęściej kojarzona z rejonem Gnaty, Winniczka, Poniaty czy nawet Winnica sama). W systemie TERYT/SIMC nie występuje jako oddzielna jednostka z własnym kodem (lub jest bardzo nisko w hierarchii jako integralna część innej miejscowości), co oznacza, że w codziennym życiu ludzie mówią po prostu „Śmietanki pod Winnicą” albo „Śmietanki za Gnaty”.
W lutym 2026 roku mieszka tu prawdopodobnie 5–12 osób (maksymalnie 2–4 gospodarstwa/domostwa) – to jedna z najmniejszych „kropek” w gminie, gdzie populacja to często jedna wielopokoleniowa rodzina + ewentualnie domek letniskowy kupiony przez kogoś z Warszawy.
Położenie i dojazd
Z Domosławia do Śmietanek jest ok. 12–16 km – przez Winnicę, potem boczną drogę w kierunku Gnaty-Lewiski/Szczerbaki/Wieśniany, a na samym końcu skręt w wąską, często szutrową lub asfaltową ścieżkę z lat 80.–90. (trawa w szczelinach, rowy melioracyjne po bokach, pobocza zarośnięte). Zimą breja i ślisko (odśnieżanie gminne dociera tu jako ostatnie), latem kurz wzbija się za każdym autem, wiosną błoto po kostki.
Krajobraz: płaski, pola orne, rowy z trzciną, pojedyncze wierzby przy rowach, daleko linia lasu. Bardzo cicho – zero ruchu, zero sąsiadów za blisko.
Jak wygląda na żywo
Zabudowa ekstremalnie rozproszona: 2–4 domy w odstępach 300–600 metrów, czasem nawet dalej. Stare chałupy murowane z cegły czerwonej (lata 30.–60.), często nieocieplone lub ocieplone tylko od frontu, dach blacha trapezowa (czerwona lub brązowa, miejscami stara ceramika). Elewacje białe/krem, drewutnie pełne drewna, szopy blaszane, studnie z żurawiem (hydrofor + szambo w większości). Gospodarstwa mikro: 2–6 ha, kury, gęsi, czasem kozy – prawie zero krów mlecznych.
Na podwórkach: stary Ursus C-330 lub Massey Ferguson, kosiarka samojezdna, drewniana wiata z palet. Czasem stoi maluch lub polonez z lat 90., który jeszcze jeździ.
Brak czegokolwiek „publicznego” – remiza, sklep, kapliczka, świetlica – wszystko w Winnicy (ok. 8–10 km) lub Gnaty-Szczerbaki/Lewiski (bliżej).
Codzienność – luty 2026
Rano cisza totalna (tylko wiatr i ewentualnie pies łańcuchowy), dziadek pali w piecu kaflowym (drewno + ekogroszek), babcia karmi drób. Po południu syn/córka z Pułtuska/Warszawy przywozi zakupy z Lidla, pomaga przy opale, sprawdza panele PV (jeśli są – 4–6 kWp z dotacji). Zimą śnieg 20–40 cm, droga biała do południa.
Ślusarz? Jak w całej gminie – nasz Zbyszek z Domosławia. Telefon: „Zbyszku, w Śmietankach, przy tej ostatniej drodze od Lewiskich, furtka nie chce się zamykać po mrozie, śnieg przygniótł…”. Dojazd gratis (w strefie 12–16 km, traktowany jako „swój teren”), na miejscu: nowy zawias grubszy 10–12 mm, wzmocnienie spawem, regulacja – 180–300 zł + herbata z termosu i pogadanka: „Jak tam u was w Śmietankach, jeszcze się trzymacie? Dawno nie byłem, ale pamiętam tę starą studnię z żurawiem”.
Inne typowe zlecenia:
- Złamany klucz w starym zamku GERDA – otwarcie + dorobienie 2–3 kluczy: 250–350 zł
- Pęknięty krzyżak w wale ciągnika – wymiana + smar: 380–480 zł
- Zardzewiała kłódka na drewutni – przecięcie starej + nowa ABUS: 140–200 zł
- Regulacja bramy po osiadaniu gruntu – spawanie + nowe zawiasy: 220–320 zł
Ceny standardowe jak w całej Winnicy – bez dopłat za dojazd, bo to „nasz rejon”. Naprawa zamiast wymiany, bo tu nikt nie chce wydawać 3000 zł na nową bramę, jak da się za 250 zł wzmocnić starą.
W Śmietankach ślusarz to nie usługa – to ostatni bastion, który przyjeżdża nawet na koniec świata, zna każdą furtkę po imieniu i nie zostawi cię z otwartą bramą na całą zimę.
Jeśli kiedyś skręcisz w tę wąską drogę z tabliczką „Śmietanki” (jeśli w ogóle jest) – poczujesz ciszę, która już prawie nigdzie nie istnieje. A jak coś metalowego pęknie – numer do Zbyszka znasz.
